Kayseri’de Bir Akşamın Hatırası: Sulu Köftenin İçinde Saklı Kalan Bir Soru
Kayseri’de yaşadığım evin mutfağında bazı akşamların ayrı bir yeri vardır. İnsan bazen yaptığı bir yemekten çok, o yemeğin etrafında yaşadığı duyguları hatırlar. Ben de 25 yaşında, küçük bir deftere neredeyse her gün birkaç satır yazan biriyim. Gün içinde yaşadıklarımı, aklıma takılanları, sevincimi ve kırgınlıklarımı yazmadan günü tamamladığım çok az olur.
Geçen kış, soğuk bir Kayseri akşamında yine defterimin başına oturmuştum. Pencereden dışarı baktığımda sokak lambalarının altında hafif hafif yağan karı izliyordum. İçimde garip bir boşluk vardı. Bazı günler insanın canı sadece sıcak bir yemek ve tanıdık bir ses ister. O akşam benim de ihtiyacım olan şey buydu.
Mutfakta annemin yıllar önce yaptığı sulu köftenin kokusunu hatırladım. Çocukluğumda sofraya geldiğinde yüzümü güldüren, okuldan yorgun döndüğüm günlerde içimi ısıtan o yemek… Ama aklıma takılan küçük bir soru vardı: Sulu köftenin köftesine yumurta kırılır mı?
Belki dışarıdan bakınca basit bir mutfak sorusu gibi görünebilir. Fakat benim için o akşam bu soru, geçmişle bugün arasında kurduğum küçük bir köprüye dönüştü.
Eski Bir Tarif Defteri ve Annemin Mutfağı
Annemin eski bir tarif defteri vardı. Kenarları yıpranmış, bazı sayfalarında yağ lekeleri bulunan, yılların izini taşıyan bir defter… O defteri her elime aldığımda geçmişten bir ses duyuyor gibi olurdum.
Bir akşam annemi arayıp sulu köfte yapmak istediğimi söyledim. Telefonda sesindeki mutluluğu hemen fark ettim.
“Demek sonunda mutfağa girdin,” dedi gülerek.
O an biraz utandım. Çünkü gerçekten de yemek yapmayı uzun süre ertelemiştim. Hep bir bahanem vardı. İşler, yorgunluk, yoğunluk… Aslında kendime ayıracağım zamanı sürekli başka şeylere harcıyordum.
Annem bana malzemeleri anlatmaya başladı. Kıymanın nasıl yoğrulacağını, bulgurun ne kadar kullanılacağını, baharatların ölçüsünü tek tek söyledi. Sonra sıra köftenin hazırlanmasına geldi.
“Yumurta koyacak mıyım?” diye sordum.
Telefonda kısa bir sessizlik oldu. O birkaç saniye bana uzun geldi.
“Bazıları koyar,” dedi. “Bazıları koymaz. Önemli olan köftenin kıvamını yakalamak.”
İşte o anda kafamdaki soru daha da büyüdü. Sulu köftenin köftesine yumurta kırılır mı? Bu sorunun tek bir cevabı var mıydı, yoksa her evin kendi doğrusu mu vardı?
Sulu Köftenin Köftesine Yumurta Kırılır mı? Mutfağın Küçük Sırrı
O akşam mutfağa geçtiğimde önümde kıyma, ince bulgur, soğan ve baharatlar vardı. Ellerimi yıkayıp malzemeleri hazırlamaya başladım. Bir yandan da annemin yıllar önce aynı hareketleri yaptığını düşündüm.
Köfte harcına yumurta ekleyenler vardır. Yumurta, köftenin daha iyi toparlanmasına yardımcı olabilir ve malzemelerin birbirine daha iyi bağlanmasını sağlayabilir. Özellikle dağılma endişesi yaşayan kişiler için küçük bir destek olabilir.
Ama geleneksel sulu köfte tariflerinin çoğunda yumurta şart değildir. İyi yoğrulmuş bir köfte harcı, doğru miktarda bulgur ve dinlendirme süresiyle zaten güzel bir kıvam yakalayabilir.
Ben o akşam biraz kararsız kaldım. Bir yandan annemin tarifine bağlı kalmak istiyordum, diğer yandan kendi deneyimimi yaşamak istiyordum. Sonunda çok az miktarda yumurta eklemeye karar verdim.
Köfte harcını yoğururken içimde büyük bir heyecan vardı. Küçücük bir mutfakta, sıradan bir akşamda kendimi geçmişime dokunuyormuş gibi hissettim.
Bir Tencere Sulu Köfte ve İçimdeki Hayal Kırıklığı
Her şey güzel başlamıştı. Köfteleri hazırladım, yuvarladım ve pişirme aşamasına geçtim. Tencerenin kapağından yükselen koku bütün evi sardığında yüzümde istemsiz bir gülümseme oluştu.
Fakat ilk tadım anında beklediğim mutluluğu tam olarak hissedemedim.
Yemek kötü değildi. Hatta lezzetliydi. Ama çocukluğumda annemin yaptığı o sulu köftenin sıcaklığını yakalayamamıştım.
Bu beni gerçekten üzdü.
O an küçük bir hayal kırıklığı yaşadım. Çünkü bazen insan bir yemeği değil, geçmişteki bir anı yeniden yakalamaya çalışıyor. Ben de aslında sadece sulu köfte yapmamıştım. Eski günlerime dönmek istemiştim.
Defterime o gece şu cümleyi yazdım:
“Bazı tariflerin sırrı sadece malzemelerinde değil, onları yapan kişinin sevgisinde saklı olabilir.”
Bu cümleyi yazarken hem hüzünlüydüm hem de umutluydum. Çünkü başarısız olduğumu düşünmüyordum. Sadece öğrenmem gereken bir şey olduğunu fark etmiştim.
Kayseri’de Bir Sabah ve Yeni Bir Deneme
Aradan birkaç gün geçti. Yine soğuk bir Kayseri sabahında uyandım. Çayımı alıp pencerenin önüne oturdum. Önümde defterim vardı.
O gün kendime bir söz verdim. Bir yemeği ilk denemede mükemmel yapmak zorunda değildim.
Mutfağa tekrar girdim. Bu kez daha sakindim. Köfte harcını hazırlarken acele etmedim. Malzemeleri daha dikkatli ölçtüm. Soğanı, baharatı ve bulguru birbirine iyice yedirdim.
Bu defa yumurta konusunda da daha bilinçliydim. Sulu köftenin köftesine yumurta kırılır mı sorusunun cevabının aslında kişisel tercihlere bağlı olduğunu anlamıştım.
Evet, yumurta kırılabilir. Köftenin daha sıkı olmasını isteyenler kullanabilir. Ancak kullanmamak da yanlış değildir. Asıl mesele, köftenin dağılmadan güzel bir dokuya sahip olmasıdır.
İkinci denememde farklı bir yol izledim. Harcı daha uzun yoğurdum ve biraz dinlendirdim. Köfteleri hazırlarken içimde daha büyük bir güven vardı.
Bir Tariften Fazlası: Kendimi Yeniden Keşfettiğim Akşam
Akşam olduğunda tencerenin kapağını açtım. Bu kez çıkan koku beni çocukluğuma biraz daha yaklaştırdı.
Bir kaşık aldım ve tadına baktım.
İşte o an yüzümde büyük bir gülümseme oluştu.
Mükemmel miydi? Belki annemin yaptığı kadar değildi. Ama benim için çok daha anlamlıydı. Çünkü o tabakta sadece kıyma, bulgur ve sebze yoktu. İçinde sabır vardı, deneme cesareti vardı, geçmişe duyduğum özlem vardı.
O gece defterime uzun uzun yazdım.
“Bugün kendi tarifimin ilk sayfasını açtım.”
Bazen hayat da sulu köfteye benziyor diye düşündüm. Her şeyi doğru yaptığımızı sansak bile bazen sonuç istediğimiz gibi olmayabiliyor. Ama yeniden denemek, eksiklerimizi görmek ve kendimize biraz zaman vermek gerekiyor.
Sulu Köfte Yaparken Aklımda Kalan Küçük Notlar
Zaman içinde bu yemeği birkaç kez daha yaptım. Her seferinde biraz daha öğrendim. Şunu fark ettim: Sulu köftenin lezzeti sadece malzeme listesinden ibaret değil.
Köftenin kıvamı için kıymanın, bulgurun ve baharatların dengesi önemli. Harcı iyi yoğurmak, köftelerin pişerken dağılmasını önlemek için büyük fark yaratıyor.
Yumurta kullanmak isteyenler için de küçük bir notum var. Bir yumurta, köftenin bağlanmasına yardımcı olabilir. Ancak fazla kullanıldığında köftenin dokusunu değiştirebilir. Bu yüzden ölçülü davranmak gerekiyor.
Ben artık bu soruya daha sakin cevap veriyorum:
Sulu köftenin köftesine yumurta kırılır mı?
Evet, kırılabilir. Ama kırılmak zorunda değildir.
Çünkü mutfakta bazen kesin kurallardan çok, kişinin kendi deneyimi önemlidir.
Bugün “Sulu köftenin köftesine yumurta kırılır mı” üzerine güzel bir yolculuk yaptık. Globaldizayn ile daha fazla içerik için takipte kalın!
Defterimde Kalan Son Cümle
Bugün hâlâ Kayseri’de aynı küçük mutfakta zaman zaman sulu köfte yapıyorum. Her yaptığımda o ilk akşamı hatırlıyorum. İçimdeki heyecanı, küçük hayal kırıklığımı ve sonra gelen mutluluğu…
Hayatımda bazı cevapları büyük olaylarla değil, küçük anlarla öğrendim. Bir tencere yemek bana sabırlı olmayı öğretti. Bir tarif bana geçmişimi hatırlattı. Basit görünen bir soru, bana kendi yolumu bulmanın ne kadar değerli olduğunu gösterdi.
Belki bir gün benim de yaptığım sulu köfte bir başkasının çocukluk anısına dönüşür. Belki bir sofrada biri tadına bakıp gülümser.
Bunu düşünmek bile içimi umutla dolduruyor.
Çünkü bazı yemekler sadece karın doyurmaz. Bazı yemekler insanın kalbine dokunur.
Ve benim için sulu köfte, Kayseri’de soğuk bir akşamda başlayan, küçük bir soruyla büyüyen ve hâlâ devam eden güzel bir hikâyedir.