Şamandıra Nerenin İlçesidir? Tarihsel, Bugünkü ve Gelecek Perspektifinden Bir Bakış
İstanbul’da yaşıyorum. Gündüzleri ofiste çalışıyorum, akşamları ise bu yazıları yazıyorum. Bir gün, günün yorgunluğuyla evde otururken “Şamandıra nerenin ilçesidir?” diye bir soru takıldı kafama. Şamandıra mı? Hani şu Marmara kıyısındaki sakin, huzurlu yer? Gerçekten nerededir? Hangi ilçeye bağlıdır? Merak etmeye başladım. Bazen, İstanbul’da yaşarken bilmediğimiz o kadar çok şey oluyor ki, keşfetmek insanın içini ısıtıyor. Gelin, bu yazıda Şamandıra’nın tarihine, bugünkü durumuna ve belki de geleceğine biraz ışık tutalım.
Şamandıra: Marmara’nın Saklı Köyü
Şamandıra, aslında İstanbul’un Prens Adaları’na oldukça yakın, Marmara Denizi’nin kıyısında bulunan bir köy. Şu anki konumuyla Şamandıra, Kartal ilçesine bağlı. Evet, doğru duydunuz, İstanbul’un modern, kalabalık ve hızlı temposunun dışında kalmış bir köy aslında. Burası, yıllardır sakinliğiyle bilinen ve sessizliğin içinde kaybolmak isteyenler için adeta bir cennet. Ama Şamandıra’nın sakin yapısı, ne kadar İstanbul’a bağlı olsa da, ona dair çok fazla bilgi bulmanın zor olduğu bir durum yaratıyor.
İstanbul’daki pek çok insan için, Kartal ilçesi deyince akla daha çok caddeler, iş yerleri, AVM’ler gelir. Ama işin içinde Şamandıra varsa, işin rengi değişiyor. Bu köy, sanki İstanbul’dan bir adım uzaklaşmak isteyen, şehrin gürültüsünden bunalıp doğayla baş başa kalmak isteyenler için ideal bir kaçış noktası gibi. Bu köyün “Şamandıra” adını aldığı söyleniyor çünkü denize yakın bir noktada bulunan şamandıralar (deniz işaretleri) burada sıkça kullanılıyormuş.
Şamandıra’nın Geçmişine Bir Yolculuk
Geçmişe bakınca, Şamandıra aslında İstanbul’un tarihiyle de bağlantılı. Yüzyıllar boyunca pek çok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Marmara kıyıları, bu köyü de içinde barındırıyor. Şamandıra’nın tarihi, özellikle Osmanlı döneminde büyük bir önem taşıyordu. Zamanla köyleşen bu yer, İstanbul’un daha büyük ve hızlı gelişen yerleşimlerine uzak kalmış ve sakin yapısını koruyabilmiş. Ancak, son yıllarda hızlı şehirleşme ve İstanbul’a olan yakınlık nedeniyle bu sakin yapısı biraz değişmeye başladı.
Şamandıra’ya olan ilgiyi düşündüğümde, bu kadar gizemli ve huzurlu bir yerin keşfedilmesi de bir anlamda kaçınılmaz gibi geliyor. Kim bilir, belki de birkaç yıl sonra burası, İstanbul’un en gözde yerlerinden biri olur. Ama yine de, umarım bu yazının ardından hala bu köyde gezip doğayla iç içe vakit geçirebilecek kadar sakin kalır. Kim bilir, belki de kendi kendime “İyi ki Şamandıra hakkında yazmışım,” diyeceğim.
Şamandıra Bugün: Huzurun İçinde Bir Yaşam
Peki ya bugün? Şamandıra, İstanbul’un hızla büyüyen yapılarından uzak, ancak yine de büyük bir şehre bağlı olan bir köy olarak varlığını sürdürüyor. Bugün Şamandıra, pek çok İstanbullu için bir kaçış noktası haline geldi. Bu küçük yerleşim, sakinliği ve deniz manzarasıyla biliniyor. Marmara Denizi’ne nazır bir kahve içmek, bu köyde yapabileceğiniz en güzel aktivitelerden biri. Her sabah uyandığınızda sizi karşılayan manzara, her şeyin ne kadar basit olduğunu hatırlatıyor.
Bir gün iş çıkışı Şamandıra’ya gitmeye karar verdim. Bir yandan “Neden hep İstanbul’un merkezine gitmek zorundayız?” diye düşündüm. Belki de deniz kenarında bir köyde yaşamak, şehrin gürültüsünden uzaklaşmak ve zihni dinlendirmek, ruh sağlığımız için harika bir çözüm olabilir. İşte, o gün Şamandıra’da geçirdiğim birkaç saat, bana şehrin gürültüsüne karşı ne kadar rahatlatıcı bir alternatif sunduğunu hatırlattı.
Şamandıra’nın Geleceği: Şehirleşme ve Korunması
Şamandıra’nın geleceğini düşündüğümde ise aklıma bir sürü soru geliyor. Bu köy, zamanla şehre yakınlığı ve artan talep nedeniyle daha da büyüyüp şehirleşir mi? Ya da mevcut sakin yapısını koruyarak, İstanbul’un betonlaşmış yüzünden uzak durmayı başarabilir mi? Burası hala sakin ve doğal yapısını koruyor, ancak İstanbul’un etrafındaki diğer semtlerin hızla gelişmesi, Şamandıra’nın da bu değişimden etkilenmesine yol açabilir.
Şamandıra’nın geleceği hakkında kendime bazı sorular soruyorum: “Ya böyle olursa?” Belki de buraya olan ilgi arttıkça, şehrin kalabalığından kaçan insanlar buraya yerleşir. Ama bu da demek oluyor ki, hızla gelişen bir yerleşim haline gelebilir. Peki, böyle bir değişim, bu kadar huzurlu bir yeri ne kadar etkiler? Bugün bile, her köyde olduğu gibi, gelecekte bu köyde yaşayanlar büyük şehirlerin gürültüsünden kaçarken, yerleşim yerlerinin hızla kalabalıklaşması, doğanın yerini beton yapıların alması gibi olumsuz sonuçlara yol açabilir.
Öte yandan, belki de bu değişimle birlikte, bölgeyi koruyacak ve doğal yapısını sürdürecek projeler hayata geçirilebilir. Kim bilir, belki de birkaç yıl sonra, Şamandıra hala İstanbul’un küçük, huzurlu köyü olarak kalmaya devam eder. Ama yine de, insanın içinden “Ya şöyle olursa?” diye sormadan edemediği bir durum.
Sonuç: Şamandıra ve Ben
Sonuç olarak, Şamandıra’nın nerenin ilçesi olduğunu ve bu yerin ne kadar özel bir yere sahip olduğunu keşfettim. İstanbul’un içinde, hızla büyüyen bir şehirde, Şamandıra gibi bir köyün var olması, bana büyük bir huzur veriyor. Ancak, aynı zamanda bu küçük köyün geleceği hakkında da düşündürücü sorulara takılmadan edemiyorum. Şamandıra, hem geçmişiyle hem de geleceğiyle bir şekilde İstanbul’un bir parçası olacak gibi görünüyor, ama umarım doğallığını koruyarak varlığını sürdürebilir.