İrlanda Hangi Ülkeden Ayrıldı? Tarihsel Bir İnceleme Koloni Dönemi ve Birleşik Krallık’a Dahil Oluş İrlanda’nın siyasi tarihine bakıldığında, bugün bağımsız bir devlet olan İrlanda (Republic of Ireland) topraklarının bir zamanlar Birleşik Krallık’ın bir parçası olduğu görülür. 1801’de yürürlüğe giren Act of Union 1800 ile İrlanda Adası’nın İrlanda Parlamentosu kapatılmış ve İrlanda, Birleşik Krallık Parlamentosu’na üye bir bölge haline gelmiştir. :contentReference[oaicite:4]{index=4} Bu yapı, Katolik nüfusun siyasi etkinliği kısıtlı iken Protestan azınlığın üstünlüğü ile şekillenmiş ve İrlanda’da uzun sürecek bir “birlik” karşıtı duygu ve ulusal kimlik arayışını tetiklemiştir. Ulusal Bilincin Yükselişi ve Bağımsızlık İsteği 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başları, İrlanda’da özerklik ve…
6 YorumEtiket: ve
Mürcie Nasıl Ortaya Çıktı? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kıt Kaynaklar ve Seçimlerin Sonuçları: Ekonomi Perspektifinden Bir Giriş Dünyamızda kaynaklar sınırlıdır ve bu sınırlı kaynaklar üzerinde yapılacak seçimler, hem bireylerin hem de toplumların ekonomik yapısını belirler. Ekonomistlerin sıkça vurguladığı bu temel ilke, yalnızca maddi öğeleri değil, aynı zamanda ideolojik ve kültürel yapıları da şekillendirir. İnsanlar ve toplumlar, kendi çıkarlarını en iyi şekilde karşılamak amacıyla farklı stratejiler geliştirirler. Bu stratejiler, bazen tamamen pragmatik kararlar olarak ortaya çıkar, bazen ise kültürel veya dini temellere dayalı ideolojik hareketler halini alır. Mürcie, bu tür bir ideolojik hareket olarak, ekonomik ve toplumsal yapının evriminde önemli bir…
8 YorumDas Kapital Kaç Sayfa? Geleceğin Toplumlarını Şekillendirecek Bir Klasik Üzerine Vizyoner Düşünceler Bazen bir kitap sadece satırlardan ibaret değildir; bir çağın, bir düşüncenin ve hatta geleceğin haritasını çizer. Karl Marx’ın dev eseri Das Kapital tam da böyle bir kitap. Orijinal baskısı yaklaşık 800 ila 1200 sayfa arasında değişen bu eser, sayfa sayısının ötesinde bir derinlik ve fikir zenginliği taşır. Ancak gelin biz, bugün bu sayfa sayısından daha ötesine bakalım: Bu eser gelecekte bizi nasıl bir dünyaya taşıyabilir? Erkeklerin ve kadınların farklı bakış açıları bu geleceği nasıl şekillendirebilir? Bir Kitaptan Daha Fazlası: Das Kapital’in Geleceğe Uzanan Gölgesi Das Kapital’in orijinal Almanca…
8 YorumGöz hakkı nedir sorularla islamiyet? — Tarihsel arka planı, fıkhî zemini ve güncel tartışmalar Göz hakkı, halk dilinde başkasının malına, imkânına veya nimetlerine bakan kimsenin duyduğu arzuya karşılık, mal sahibinin gönül alıcı bir ikramda bulunması anlamında kullanılan bir terimdir. Fıkıh literatüründe bu ifade birebir teknik bir başlık olmayabilir; yine de kavram, komşuluk hukuku, kul hakkı ve ihsan/infak ilkeleriyle yakından ilişkilidir. Bu yazı, “Göz hakkı nedir sorularla islamiyet?” arayışına cevap verirken, kavramın tarihsel arka planını, klasik fıkıhtaki yansımalarını ve güncel akademik tartışmaları bir arada ele alır. Göz hakkı nedir? Özünde “göz hakkı”, bir ahlâkî nezaket ve paylaşma tavsiyesidir: İmkânı olanın, imkânı…
8 Yorum1876 Kanuni Esasi Neden İlan Edildi? Farklı Yaklaşımların Diyaloğu Konuya hep farklı açılardan bakmayı seven biri olarak, 1876’da Kanuni Esasi’nin neden ilan edildiğini tartışırken tek bir doğruya razı olmaktansa birlikte düşünmeyi tercih ediyorum. Bu yazıda, okurların katkısını da davet eden samimi bir sohbetle ilerleyelim: “Veri odaklı, soğukkanlı” bir mercekle görünenler neler? “Duygusal ve toplumsal etkiler” merceğiyle baktığımızda tablo nasıl değişiyor? (Not: Aşağıdaki başlıklar anlatımı kolaylaştırmak için adlandırılmıştır; perspektifler cinsiyete indirgenemez.) — Kanuni Esasi’nin Arka Planı: Kısa Bir Çerçeve 1876 Kanuni Esasi, Osmanlı’yı mutlak monarşiden anayasal monarşi yönüne çeviren ilk yazılı anayasaydı. Tanzimat’la hızlanan modernleşme arayışının bir devamı olarak, Meclis-i Mebusan…
8 YorumCinsel Mazoşizm Neden Olur? Toplumsal Normların ve Güç Dinamiklerinin Gölgesinde Bir Sosyolojik Okuma Toplumun karmaşık yapısını çözümlemeye çalışan bir araştırmacı olarak her zaman şunu düşünürüm: Bireylerin davranışları, yalnızca psikolojik değil, aynı zamanda derin toplumsal anlamlar taşır. Cinsellik de bu bağlamda salt bir biyolojik dürtü değil; toplumun değerleri, roller ve güç ilişkileriyle yoğrulmuş bir kültürel yapıdır. İşte bu çerçevede, cinsel mazoşizm yalnızca bireysel bir eğilim değil, aynı zamanda toplumsal düzenin bir yansıması olarak karşımıza çıkar. Cinsel Mazoşizmin Toplumsal Arka Planı Cinsel mazoşizm, bireyin haz duygusunu acı, aşağılanma veya kontrol kaybı gibi deneyimlerle ilişkilendirmesi olarak tanımlanır. Ancak bu tanım, yüzeyde görünen bir…
11 YorumCandida Enfeksiyonu Nasıl Bulaşır? Mikro Dünyanın Büyük Dramı Arkadaşlar, gelin dürüst olalım: Hepimizin içinde minik bir “bilim dedektifi” var. Kaşıntı, kızarıklık, ağızda pamukçuk, bitmeyen şikâyetler… “Bu nereden geldi?” diye sorarken, mutfaktaki yoğurttan banyodaki havluya kadar her şeyi sorgular hâle geliyoruz. İşte tam bu noktada sahneye Candida çıkıyor: Vücudumuzun doğal sakini olan, ama fırsat buldu mu coşan bir maya mantarı. Bugün, ‘Candida enfeksiyonu nasıl bulaşır?’ sorusunu, sanki kalabalık bir masada sohbet ediyormuşuz gibi samimi ama derin bir turla masaya yatırıyoruz. Candida’ya Kısa Bir Yolculuk: Dost mu, Düşman mı? Candida (özellikle Candida albicans), ağız, bağırsak, vajina ve cilt gibi bölgelerde zaten yaşayan…
10 YorumHakka Kelimesinin Sözlük Anlamı Nedir? Bazen bir kelimenin ardında koca bir dünyanın yattığını fark ederiz. “Hakka” kelimesi de böyle bir kelimedir. Duyulduğunda hem derin bir saygı hem de vicdani bir duruş çağrıştırır. Bu yazıyı yazarken amacım, sadece bir kelimenin anlamını açıklamak değil; o kelimenin toplumsal hayatımıza, adalet anlayışımıza ve birbirimizi anlama biçimimize nasıl yansıdığını konuşmak. Çünkü “Hakka”yı anlamak, aslında insana ve topluma dair bir farkındalık yolculuğuna çıkmaktır. Hakka Kelimesinin Sözlükteki Temel Anlamı Türk Dil Kurumu’na göre “Hakka”, “Allah’a”, “doğruya”, “adalete” ve “gerçeğe” yönelen kişi veya davranış anlamına gelir. Aynı zamanda “birinin hakkını gözetmek, haklı olana saygı göstermek” gibi anlam katmanlarını…
10 Yorum1283 Numarası Kara Harp Okulunda Neden Önemlidir? Kimi sayılar yalnızca bir rakamdan ibarettir, kimileriyse bir topluluğun belleğinde sembol hâline gelir. Kara Harp Okulu’nda 1283 numarası da tam olarak böyle bir anlam taşır. Bu sayı, yalnızca bir mezuniyet yılı ya da öğrenci kimliği değildir; aksine, tarihsel süreklilik içinde kimlik, aidiyet ve toplumsal dönüşümün kesiştiği bir dönüm noktasını temsil eder. Bugün bu konuyu toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet ekseninde ele almak, askeri geleneğin ötesine geçip insani bir bakış açısıyla düşünmeyi gerektirir. Bir Sayının Ötesinde: 1283’ün Tarihsel Arka Planı Kara Harp Okulu’nun 1283 numarası, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e uzanan askeri eğitim geleneğinin simgelerinden biridir.…
14 YorumGider Ne Anlama Gelir? Edebiyatın Derinliklerinde Bir Anlam Yolculuğu Kelimeler, yalnızca iletişimin aracı değil, aynı zamanda düşüncelerimizin, duygularımızın ve içsel dünyamızın yansımasıdır. Bir kelimenin anlamı, sadece tanımında gizli değil, aynı zamanda o kelimenin geçtiği bağlamda, metnin içindeki rolünde ve anlatıcıyla kurduğu ilişkide de şekillenir. Edebiyatın gücü, tam da burada devreye girer; kelimeler, her bir okuyucuya farklı çağrışımlar, duygular ve anlamlar sunar. Bugün, bu kelimelerden birini, “gider”i ele alarak, onun derinliklerinde yatan anlamları keşfetmeye çıkacağız. “Gider” Kelimesinin Temel Anlamı Türkçede “gider” kelimesi, bir fiil olarak en temel anlamda bir şeyin gitmesini ifade eder. Bu anlamda, birinin veya bir şeyin bulunduğu yerden…
12 Yorum