Kıbrıs’ta Türkler Nerede Yaşıyor?
Kıbrıs… Sıcak denizi, pırıl pırıl güneşi ve tabii ki o meşhur “Kıbrıs mutfağı”yla aklımızı başımızdan alan bir ada. Ama bir de şu var: Kıbrıs’ta Türkler nerede yaşıyor? İster tatilci ol, ister adanın yerlisi, bu soruyu hep merak etmişsindir. Hadi gelin, bu yazıda Kıbrıs’ta Türklerin nerelerde yaşadığını, biraz mizah biraz da içsel düşüncelerle ele alalım.
Kıbrıs’ta Türkler Nerede Yaşıyor? – Adanın Kuzeyinde Tabii Ki!
Bunu sorarken içimdeki kafalı, fazla düşünceli tarafım hemen devreye giriyor: “Eee, adanın Kuzey tarafı, tabii ki Kıbrıs Türk Cumhuriyeti!” Tabii ki, Kıbrıs’ın kuzey tarafı, adadaki Türk nüfusunun yoğun olarak yaşadığı bölge. Orada, Lefkoşa, Girne, Magosa gibi şehirlerde hayat canlanıyor.
Ama ben de biliyorum, okur burada biraz daha eğlenceli bir şeyler duymak istiyor, o yüzden şu konuda biraz derinleşelim: Kıbrıs Türkleri, aslında sadece coğrafi olarak değil, kültürel olarak da çok farklı bir yerde yaşıyorlar. Gerçekten de, Kıbrıs’ta Türklerin yaşadığı bölge, adanın geri kalanından o kadar farklı ki! Mesela, Girne’de bir akşam yemeğine giderseniz, bir bakmışsınız, tam yan masada taze sıkılmış portakal suyu siparişi veren bir turist, öteki masada ise kuymak yiyen bir Kıbrıs Türkü. Durum böyle olunca, “Kıbrıs’taki Türkler nerede yaşıyor?” sorusunun cevabının bir parçası aslında sosyal yaşantıda gizli.
Girne: Hem Tatil Hem Türk
Girne, Türklerin Kıbrıs’taki “yeni merkezi” gibi bir şey olmuş. Yani, adadaki Türkler denize, güneşe ve güzel plajlara en yakın yerde yaşama keyfini çıkarıyor. Girne’de gezinirken, işin asıl komik tarafı şu: her köşe başında bir Kıbrıs Türkü var ama hepsi tam anlamıyla “turistik” bir atmosfer yaratıyor. Burada Türklerin yaşam alanı, aynı zamanda turistlerin gözdesi. Arada bir, şöyle biraz göz göze geliyorsunuz; onlar “Ne var canım, tatil işte,” diyor, biz de “Evet, ama bu tatil işinin arkası var!” diye gülüyoruz. İç sesim yine devreye giriyor: “Birader, bunlar tatildeysen zaten buradalar, niye bizim gibi düşünüyorsun ki?”
Tabii ki, bu bölgedeki yaşam, zaman zaman tatil köyü atmosferi oluşturuyor. Ama bir de oraya özgü eğlenceli özellikler var. Girne’nin dar sokaklarında kaybolan turistleri, neredeyse her sokak başında bir çay içen Kıbrıs Türkü’ne sorarken görmek pek mümkün.
Lefkoşa: Hem Kuzey Hem Güney
Lefkoşa’nın tam ortasında “Yeşil Hat” diye bir sınır var. Yani, Lefkoşa’da Kıbrıs Türkleri ile Kıbrıs Rumlarının arasındaki bu ince sınır, biz Kıbrıslı Türklerin biraz “zihin sınırı” gibi bir şey. Bazen denk geliyorsunuz, bir Kıbrıs Türkü, hemen Yeşil Hat’ın diğer tarafındaki Rum ile çay içmeye gidiyor. “Yahu, sınır var” diyorsunuz ama onlar birbirlerine gülümsüyor. O an bir şeyler olduğunu fark ediyorsunuz: sınırlar gerçek ama ilişkiler çok daha gerçek!
Lefkoşa’da bir de şöyle bir şey var: Türklerin yaşadığı bölgede, yolda yürürken, bir an için kendinizi bir çay sohbetinde buluyorsunuz. İşte o noktada biraz içsel düşüncelerim devreye giriyor: “Bunlar neden hep çay içiyor ya?” demek geliyor içimden. Ama sonra fark ediyorum ki, çayın aslında sosyalleşmenin temel taşı olduğu bu kültürde, sadece bir içecek değil; aynı zamanda bir “yaşam biçimi” olarak var. Kıbrıs’ta Türkler için çay, bir bağ kurma biçimi.
Magosa: Tarihin ve Türklerin Kökleri
Magosa, Kıbrıs’ın en eski ve en köklü şehirlerinden biri. Türklerin burada yaşadığı yerler, tarihsel bir dokuyu yansıtır. Eski taşlardan, daracık sokaklardan ve tarihi yapılarından büyülenmeden geçmek neredeyse imkansız. İşte bu noktada, içimdeki fazla analizci ben, “Evet, burada da Türkler yaşıyor ama tarihin ağır izlerini taşıyorlar. Sadece coğrafi değil, tarihsel bir yük taşıyorlar,” diye düşünüyor.
Magosa’da yaşam, bir yanda deniz ve güneş, diğer yanda ise geçmişin yankılarıyla şekilleniyor. Bu şehirde Türkler, adeta geçmişiyle barış yaparak geleceğini inşa ediyor. Hani derler ya, “Tarih yaşanırken seni de peşinden sürükler,” işte tam o anda, adadaki Türklerin, geçmişten aldıkları derslerle geleceği kurma arzusunu görüyorsunuz.
Kıbrıs Türkleri Nerede Yaşıyor? Yaşama Biçimleri
Kıbrıs’taki Türklerin yaşadığı alanlar aslında sadece coğrafi olarak bir yer değil, bir yaşam tarzını yansıtıyor. Girne’de tatilci gibi, Lefkoşa’da tarihin içinde, Magosa’da geçmişin gölgesinde… Peki ama soruyu şöyle de soralım: “Kıbrıs’ta Türkler nerede yaşıyor?” sorusunun cevabı, sadece harita üzerinde değil, insanların yaşam tarzlarında ve sosyo-kültürel bağlamlarında gizli.
Sonuçta, Kıbrıs’ta Türkler, adada her yerde yaşıyor. Ama her birinin farklı bir yaşam tarzı, farklı bir tarihsel arka planı ve farklı bir kültürel dokusu var. Bu yazıyı yazarken, düşündüm de, belki de Kıbrıs’taki Türkler, tam da bu çeşitliliğiyle adanın en renkli ve en canlı parçalarından biri. O yüzden, Kıbrıs’ta Türkler nerede yaşıyor sorusu aslında hep “her yerde” diyerek bitmeli. Çünkü Kıbrıs’taki Türklerin yaşadığı her yer, kendine özgü bir hikaye barındırıyor.