Antibiyotik Kullanımı Vücut Direncini Düşürür Mü?
Hadi itiraf edelim, antibiyotik kullanmaya bayılıyoruz. Tabii, o “tabii, doktora gitmeyelim, bu geçer” döneminden sonra, “bir haftadır boğazım ağrıyor, öksürük de başladı, hadi antibiyotik yazdıralım” dönemine geçiş yaptık. Evet, biliyoruz, yanlış bir şeyler yapıyoruz ama bir de şu var: Hangi ilaç kocaman bir hap gibi geliyor ve sana “hemen iyileşeceksin” diye bağırıyor? Bunu kim reddedebilir ki?
Ama durun bir dakika! Antibiyotik kullanmanın “vücut direncini düşürür mü?” sorusu, aslında çok da ciddiye almamız gereken bir konu. Hem ben şimdi sağlıklı yaşamı savunan bir adam gibi görünmek istemem ama bu yazının sonunda vücut direncim daha da yükselebilir. Belki o kadar da korkulacak bir şey değildir, kim bilir?
Antibiyotiklerin Hızlı Çıkışı: Ne Zaman, Neden ve Nasıl?
Antibiyotik nedir diye bir soru sorulursa, hepimiz “bakterilere karşı savaşan ilaçlardır” cevabını veririz. Peki, bu ilaçları çok fazla kullanmak vücuda ne yapar? Hadi, ciddiyet bir kenara, hemen anlatayım: Antibiyotikler, bakteri öldürme işini iyi yapar, ama vücutta savaşan diğer dost bakterilere de zarar verirler. Yani, bir bakıma vücudumuza “hadi bakalım, siz de bir arada durun, hadi savaşın” diyen bir lider gibi davranırlar. Sonuçta, oradaki koruyucu bakteriler de gider, biz hastalanmadan iyileşmek isterken vücudun direnç mekanizmaları da bir nebze zayıflar.
Bir gün yolda yürürken aniden bir mikropla tanıştığınızı düşünün. Şimdi, mikroba biraz nazik davranın ve “selam, ben seni öldürebilecek güce sahip değilim ama antibiyotikim var” deyin. Antibiyotik alarak mikrobu öldürüyorsunuz ama bir yandan da kendi vücudunuza zarar veriyorsunuz. Vücut bir süre sonra bakterilere karşı daha az savunma yapabiliyor, çünkü “ya o kadar sık antibiyotik kullanmamıştım, vücutta savunma ekibi neredeydi?” diye düşünebilir.
Bakterilerle Komik Diyaloglar: Sen Benimle Mi Dalga Geçiyorsun?
Bir gün kendimi antibiyotiklerle savaşırken buldum. İç sesimle bir diyalog şöyleydi:
İç Sesim: “Yine mi antibiyotik? Bu sefer seni öldüreceğim!”
Ben: “Bunu yazdırmak zorundayım, senin yüzünden öksürük beni öldürecek!”
İç Sesim: “Hayır, ben değilim; seni öldürecek olan o aşırı antibiyotik meraklılığın!”
Ben: “Ama iyileşmem lazım, yardım et!”
İç Sesim: “İyi de, ben kimim? Bunu alışkanlık haline getirmemelisin, hadi sen şimdi gidip bağışıklık sistemini biraz eğit, sonra konuşalım!”
Vücut direncini düşürür mü sorusunun yanıtını işte bu iç sesle buluyoruz. Antibiyotik kullandıkça vücudumuz, sağlıklı bakteri ormanını kaybetmeye başlar. Mikroplara karşı savaşırken, bu savaşın sonunda aslında kendi ordumuza zarar veriyoruz. Böylece bağışıklık sistemimiz, yarın başka bir mikropla karşılaştığında biraz daha tembel olabilir. Kafanızda canlandırmak isterseniz, düşünün: Vücudumuzun savunma ekibi, soğuk algınlığında bile “bu sefer ne yapalım?” diye kararsız kalabilir.
Duygusal Bağışıklık: Antibiyotiklere Bağımlılık
Gelişen dünyada, her ağrımıza, her boğaz ağrımıza, her şişen burnumuza antibiyotik istemek bir nevi “hak” haline geldi. Fakat bu bağımlılık, vücutta bağırsak florasının bozulmasına, bağışıklık sisteminin çökmesine, hatta bazı hastalıkların tedavisinin zorlaşmasına sebep olabilir. Ve şimdi biraz dramatik bir şekilde söyleyeyim: Antibiyotik kullanımı, vücuda zararlı olabilen tek şey değil. Yavaş yavaş işlerin kontrolünden çıkması, vücutta her şeyin yerli yerinde olmaması, tam anlamıyla bambaşka bir soruna yol açabilir.
Bir Tane Daha Antibiyotik: Bütün Organizmaları Temizlemeli Misiniz?
Şimdi gel, bir de şu soruyu soralım: “Bir tane antibiyotik almanın nesi var?” Hah! Eğer her sıkıntıyı antibiyotikle çözmeye alışmışsan, vücut direncin düşebilir. Antibiyotikler, sadece bakterilere karşı etkili olsa da, o kadar çok “misafir” bakteriyi de öldürür ki, bağışıklık sistemini başka mikroplara karşı savunmasız bırakır. Yani, her seferinde antibiyotik almak, sizin bağışıklık sisteminizi tembelleştirebilir. Bir antibiyotik şişesinin “tadını” bir kez almışsanız, ısrarla “hadi bir tane daha” demek, oldukça tehlikeli bir alışkanlık olabilir.
Sonuç: Düşmeyin, Yükselin!
Sonuçta, antibiyotik kullanımı vücut direncini düşürebilir. Ama bu, antibiyotikleri gereksiz yere kullanmanın, her baş ağrısı için hemen bir ilaç aramanın sonucudur. “Vücut direnci yüksek olsun, ama antibiyotikle bozulmasın” diyerek, biz de biraz daha sağlıklı olalım. Yani antibiyotik kullanımı, yalnızca doktor tavsiyesiyle ve gerektiği kadar olmalı. Gerisi, sadece bağışıklık sistemimizin biraz yavaşlamasına sebep olabilir.
Eğer bir gün “Antibiyotik kullanmayı bırakalım mı?” diye sorarsanız, cevabım şu olur: “Evet, ama önce şu boğaz ağrım geçsin!”